Cách chọn hệ thống điện mặt trời phù hợp cho từng mái nhà

Mỗi mái nhà có diện tích, kết cấu, hướng nắng và mức độ bóng che khác nhau. Vì vậy, cách chọn hệ thống điện mặt trời phù hợp không nên bắt đầu bằng câu hỏi “mái này lắp được bao nhiêu tấm pin?”, mà cần bắt đầu từ nhu cầu sử dụng điện và điều kiện thực tế của công trình.

Một phương án tốt phải cân bằng được công suất tấm pin, phụ tải sử dụng, diện tích mái, inverter, pin lưu trữ nếu có và khả năng vận hành lâu dài. Lắp được nhiều tấm chưa chắc đã đồng nghĩa với hiệu quả tốt hơn.

Mục lục

1. Bắt đầu từ nhu cầu sử dụng điện, không phải diện tích mái

Diện tích mái chỉ cho biết giới hạn vật lý có thể bố trí tấm pin. Công suất thực sự nên lắp còn phụ thuộc vào lượng điện tiêu thụ và thời điểm sử dụng điện trong ngày.

Một ngôi nhà có mái rất lớn nhưng ít người ở ban ngày sẽ có nhu cầu khác với cửa hàng, văn phòng hoặc nhà xưởng hoạt động liên tục từ sáng đến chiều.

Khi phân tích hóa đơn, nên xem dữ liệu của nhiều tháng thay vì chỉ lấy một tháng có mức sử dụng cao nhất.

2. Kiểm tra loại mái và khả năng chịu tải

Mái bê tông, mái tôn và mái ngói cần phương án hệ khung khác nhau. Không nên sử dụng cùng một kiểu liên kết cho tất cả công trình.

3. Hướng mái, độ nghiêng và mức độ bóng che

Hướng mái ảnh hưởng đến thời điểm hệ thống tạo ra nhiều điện trong ngày. Tuy nhiên, không nên kết luận một mái “không lắp được” chỉ vì hướng không phải hướng được xem là lý tưởng.

Điều quan trọng là đánh giá đúng điều kiện thực tế và mô phỏng sản lượng theo hướng, độ nghiêng và bóng che.

Nên quan sát bóng che ở nhiều thời điểm khác nhau. Cây xanh, tường cao, bảng quảng cáo và công trình lân cận có thể tạo bóng vào những khung giờ khác nhau.

Khách hàng có thể sử dụng công cụ Mô phỏng mái nhà để đánh dấu vùng mái có thể bố trí tấm pin trước khi khảo sát thực tế.

4. Chọn hệ hòa lưới hay hybrid có pin lưu trữ?

Không nên chọn pin lưu trữ chỉ dựa vào số kWh ghi trên nhãn. Cần tính đồng thời tải cần duy trì, thời gian dự phòng, công suất inverter và khả năng sạc.

Xem thêm: Pin lưu trữ điện mặt trời cho gia đình và doanh nghiệp.

5. Bố trí inverter, tủ điện và đường dây

Một thiết kế điện mặt trời tốt không chỉ có tấm pin. Vị trí inverter, tủ điện, thiết bị bảo vệ và tuyến dây cần được xác định ngay từ giai đoạn khảo sát.

Đường dây quá dài có thể làm tăng chi phí và tổn hao. Đối với nhà phố, đường đi dây cũng cần được thống nhất trước để hạn chế ảnh hưởng đến mặt tiền và không gian sinh hoạt.

6. So sánh các phương án bằng những chỉ số có ý nghĩa

Hai báo giá có cùng số kWp chưa chắc là hai hệ thống tương đương.

Khi so sánh, khách hàng nên xem cả thiết bị, sản lượng, bảo vệ, phạm vi thi công và dịch vụ sau bàn giao.

7. Quy trình lựa chọn hệ thống điện mặt trời phù hợp

Xem thêm: Khảo sát hiện trạng trước khi lắp điện mặt trời gồm những gì?.

8. Những sai lầm nên tránh khi chọn hệ thống điện mặt trời

Một phương án tốt phải giải thích được vì sao chọn công suất đó, điện tạo ra sẽ được sử dụng như thế nào, thiết bị được bảo vệ ra sao và hệ thống có giới hạn gì.

9. Ví dụ cách lựa chọn theo từng nhóm công trình

Nhà phố có người đi làm vào ban ngày

Nhà phố thường có diện tích mái giới hạn và mức sử dụng điện ban ngày không quá lớn nếu các thành viên đều đi làm.

Nên xác định các tải chạy liên tục như:

• Tủ lạnh.
• Camera.
• Modem.
• Bơm nước.
• Một số thiết bị điện nền.

Nếu mục tiêu chính là sử dụng điện vào buổi tối hoặc dự phòng khi mất điện, có thể cân nhắc hệ hybrid. Tuy nhiên, dung lượng pin phải được tính theo tải thực tế thay vì chọn một gói có sẵn.

Biệt thự sử dụng nhiều điều hòa và thiết bị thông minh

Biệt thự thường có mái lớn nhưng có thể chia thành nhiều hướng khác nhau. Ngoài diện tích, cần xem điều hòa, hồ bơi, bơm, thiết bị bếp và các tải thông minh.

Không nên mặc định cấp nguồn dự phòng cho toàn bộ biệt thự vì điều này có thể làm tăng rất mạnh công suất inverter và dung lượng pin.

Cửa hàng và văn phòng hoạt động giờ hành chính

Đây là nhóm có điều kiện khá thuận lợi để sử dụng điện mặt trời trực tiếp vì thời gian sử dụng điện thường trùng với thời gian có nắng.

Các tải cần xem gồm:

• Điều hòa.
• Máy tính.
• Thiết bị mạng.
• Chiếu sáng.
• Tủ mát.
• Quầy thanh toán.

Nhà xưởng và kho hàng

Nhà xưởng có diện tích mái lớn nhưng cũng có yêu cầu kỹ thuật phức tạp hơn.

Cần kiểm tra:

• Tuổi và tình trạng mái.
• Xà gồ và kết cấu.
• Điều kiện bụi, nhiệt và hóa chất.
• Phụ tải theo ca.
• Máy biến áp.
• Tủ điện phân phối.
• Điểm đấu nối.
• Khả năng bảo trì trên mái.

Xem thêm: Lắp đặt điện mặt trời Bình Dương cho nhà ở và nhà xưởng.

10. Cách đọc báo giá để tránh lựa chọn thiếu thông tin

Báo giá điện mặt trời nên thể hiện rõ model hoặc thông số tương đương của các thiết bị chính.

Một số báo giá có tổng tiền ban đầu thấp nhưng loại trừ nhiều hạng mục. Vì vậy, khách hàng nên so sánh phạm vi công việc chứ không chỉ nhìn giá cuối cùng.

Cũng cần phân biệt bảo hành thiết bị và bảo hành thi công. Hai nội dung này có thể do các đơn vị khác nhau chịu trách nhiệm.

Câu hỏi thường gặp về cách chọn hệ thống điện mặt trời

Mái nhỏ có lắp điện mặt trời được không?

Có thể. Công suất sẽ phụ thuộc diện tích thực tế, bóng che và nhu cầu sử dụng điện. Mái nhỏ vẫn có thể đem lại hiệu quả nếu phần điện tạo ra được sử dụng đúng thời điểm.

Mái hướng không lý tưởng có nên lắp không?

Cần khảo sát và mô phỏng sản lượng. Nhiều mái vẫn có thể khai thác được nhưng phương án phải phản ánh đúng hướng, độ nghiêng và bóng che.

Mái tôn có cần kiểm tra trước khi lắp không?

Có. Cần kiểm tra tình trạng tôn, xà gồ, điểm liên kết và dấu hiệu rỉ sét hoặc thấm nước trước khi thi công.

Có cần thay mái trước khi lắp điện mặt trời không?

Nếu mái đã xuống cấp, rỉ sét, thấm dột hoặc sắp sửa chữa thì nên xử lý trước. Điều này tránh phải tháo hệ thống điện mặt trời trong tương lai.

Nên chọn công suất lớn nhất có thể lắp trên mái không?

Không nhất thiết. Công suất nên cân bằng với phụ tải, tỷ lệ tự dùng, ngân sách và kế hoạch mở rộng.

Nhà ở có nhất thiết phải dùng pin lưu trữ không?

Không. Pin chỉ nên được thêm khi nhu cầu sử dụng và mục tiêu dự phòng thực sự phù hợp.

Làm sao biết mái nhà có thể lắp bao nhiêu tấm pin?

Cần biết diện tích khả dụng, kích thước tấm pin, khoảng lùi, lối đi, bóng che và vật cản. Bạn có thể sử dụng công cụ Mô phỏng mái nhà để có ước tính sơ bộ.

Làm sao biết nên lắp hệ thống bao nhiêu kWp?

Nên phân tích đồng thời hóa đơn điện, phụ tải ban ngày và điều kiện mái. Công cụ Phân tích hóa đơn điện có thể hỗ trợ bước ước tính ban đầu.

Thông tin trong bài mang tính hướng dẫn chung. Công suất, cấu hình thiết bị và phương án thi công cuối cùng cần được xác định dựa trên hóa đơn điện, phụ tải sử dụng và khảo sát thực tế của từng công trình.